ერთი თვე ელოდეთ, გახსენით პირველი ბოთლი და სასურველი არომატის ნაცვლად მწვანე ვაშლის, ძმრის ან კარაქის გემო იგრძენით? სახლში ხარშვისას ეს საკმაოდ ხშირია და ასეთ გემოს off-flavor, ანუ გემოს დეფექტი ჰქვია.
კარგი ამბავი: თითოეულ დეფექტს კონკრეტული მიზეზი აქვს. თუ გაიგებთ, რა მოხდა ხარშვის ან დუღილის დროს, შემდეგ პარტიაზე შეცდომას მარტივად აიცილებთ.
1. მწვანე ვაშლი — აცეტალდეჰიდი
მკვეთრი მწვანე ვაშლის ან ნედლი გოგრის გემო აცეტალდეჰიდია. საფუარი მას დუღილის შუა ეტაპზე წარმოქმნის, შემდეგ კი თავადვე გადაამუშავებს.
- მიზეზი: ლუდი ნაადრევად ჩამოასხით, სანამ საფუარი მუშაობას დაასრულებდა, ან საფუარი სუსტი ან არასაკმარისი იყო.
- როგორ ავიცილოთ: ჩამოსხმამდე არეომეტრით დარწმუნდით, რომ სიმკვრივე 2–3 დღე არ იცვლება. გამოიყენეთ ახალი, სწორად შენახული საფუარი, მაგალითად SafAle US-05.
2. სიმჟავე ან ძმარი — ინფექცია
ზოგიერთი სტილისთვის (sour ale) მსუბუქი სიმჟავე ნორმაა. მაგრამ თუ ლაგერს ან სტაუტს ძმრის ან გაფუჭებული იოგურტის გემო აქვს, ეს ბაქტერიული ინფექციის ნიშანია.
- მიზეზი: არასაკმარისი დეზინფექცია გაგრილების შემდეგ, ან ჰაერის შეღწევა სადუღარ ჭურჭელში.
- როგორ ავიცილოთ: ყველაფერი, რაც გაგრილებულ ტკბილს ეხება, სადეზინფექციო ხსნარით დაამუშავეთ. ავზი მჭიდროდ დახურეთ და დაამაგრეთ ჰაერსაკეტი.
3. კარაქი ან ირისი — დიაცეტილი
თუ სასაზე ცხიმიანი, ნაღების კარაქის ან ირისის კანფეტის გემო რჩება, ეს დიაცეტილია.
- მიზეზი: დუღილი ზედმეტად დაბალ ტემპერატურაზე მიმდინარეობდა, ან ლუდი სიცივეში ნაადრევად გადაიტანეთ, სანამ საფუარი დიაცეტილს გადაამუშავებდა.
- როგორ ავიცილოთ: ტემპერატურა თხევად-კრისტალური თერმომეტრით აკონტროლეთ. დუღილის ბოლო 2–3 დღეს ტემპერატურა 1–2 გრადუსით აწიეთ, რომ საფუარმა საქმე ბოლომდე მიიყვანოს.
4. გამხსნელი ან მკვეთრი სპირტი — ფუზელის სპირტები
თუ ლუდი ყელს წვავს და აცეტონის ან იაფი სპირტის სუნი აქვს, მიზეზი სიცხეა.
- მიზეზი: დუღილი ზედმეტად მაღალ ტემპერატურაზე (25°C-ზე მეტზე) მიმდინარეობდა — თბილისის ზაფხულში ხშირი ამბავია.
- როგორ ავიცილოთ: აირჩიეთ გრილი ადგილი და გამოიყენეთ გაგრილების მარტივი ხერხები. დეტალურად ვწერთ სტატიაში „ლუდის დუღილის ტემპერატურა ზაფხულსა და ზამთარში“.
5. აფთიაქი ან ბინტი — ქლორფენოლები
- მიზეზი: ხარშვისას გამოყენებულ ონკანის წყალში ქლორი იყო.
- როგორ ავიცილოთ: წყალი ნახშირის ფილტრში გაატარეთ ან ხარშვამდე 24 საათით თავღია გააჩერეთ. მეტი — სტატიაში „თბილისის ონკანის წყალი ლუდის მოსახარშად“.
შემდეგი პარტია — დეფექტების გარეშე
უმეტეს დეფექტს სამი რამ აცილებს: ახალი საფუარი, ზუსტი თერმომეტრი და არეომეტრი. სამივე იპოვეთ საფუარის და ტემპერატურის საზომების კატეგორიებში. თუ ლუდს უცნაური გემო აქვს და მიზეზს ვერ ხვდებით, დაგვირეკეთ +995 551 68 88 86 — ერთად გავარკვევთ.
ხშირად დასმული კითხვები
შეიძლება ჩამოსხმული ლუდის „გადარჩენა“, თუ მწვანე ვაშლის გემო აქვს?
ხშირად — დიახ. ბოთლები ოთახის ტემპერატურაზე კიდევ 2–3 კვირა გააჩერეთ: ბოთლში დარჩენილი საფუარი აცეტალდეჰიდსა და დიაცეტილს ნაწილობრივ გადაამუშავებს.
შეიძლება ინფექციით გამოწვეული სიმჟავის გამოსწორება?
სამწუხაროდ, არა. ასეთ დროს ჯობს ჭურჭელი საგულდაგულოდ გარეცხოთ და დაამუშაოთ, და ახალი პარტია მოხარშოთ.
როგორ გავიგო, ინფექციაა თუ უბრალოდ ახალგაზრდა ლუდი?
ახალგაზრდა ლუდის მწვანე ვაშლის გემო დროთა განმავლობაში სუსტდება. ინფექციის სიმჟავე კი მატულობს და ხშირად ზედაპირზე აპკი ან უცნაური ქაფი ჩნდება.